CHARAKTERYSTYKA
„Geodezja i kartografia” to kierunek, w ramach którego przekazywana jest wiedza z zakresu wyznaczania położenia obiektów w przestrzeni, przedstawiania ich na mapie, a także badania
i pomiarów deformacji Ziemi.
PROGRAM NAUCZANIA
Przedmioty ogólne:
Język angielski
Gramatyka (Tenses. Passive voice. Reported questions. Conditional sentences. Modals. Making quotations. Comparison of adjectives. Gerund/infinitive. There/it. Quantities.). Leksyka (A day in my life. The environment. Jobs. Money. People and relationships. Towns. The media. Travel and holidays. Entertainment. Food/restaurants.). Tematy (Curriculum vitae. Interview. Writing a letter of application. Recruitment. Office work. Advertising and marketing. The stock exchange. The legal system. Contact and agreements. Commercial correspondence.)
Ergonomia
Regulacje prawne z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Ergonomia w kształtowaniu warunków pracy. Identyfikacja zagrożeń czynnikami szkodliwymi dla zdrowia, uciążliwymi i niebezpiecznymi. Analiza okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Kształtowanie bezpiecznych zachowań pracowników w procesach pracy. Zasady postępowania w sytuacjach zagrożeń.
Technologia informacyjna
Definicja informatyki, podstawowe problemy i działy informatyki. Definicja i ogólna budowa systemów informatycznych. Podstawowe elementy systemów informatycznych: sprzęt komputerowy (sieci) i oprogramowanie (systemy operacyjne, systemy zarządzania bazami danych, aplikacje użytkowe). Zasady i warunki przetwarzania danych w systemach informatycznych. Funkcje systemów informatycznych. Systemy informatyczne jako element funkcjonowania organizacji. Metody i techniki zapewnienia poufności i prywatności
w sieciach komputerowych.
Ekonomia
Przedmiot i elementarne pojęcia ekonomii. Podmiot gospodarczy i proces gospodarowania. Rynek
i funkcje rynku. Dochód narodowy. Polityka gospodarcza. Systemy walutowe.
Podstawy prawa
Istota prawa, norma prawna, przepis prawny, stosunek prawny, wykładnia prawa, Źródła prawa, procedury tworzenia aktów prawnych, systematyka prawna. Organy państwowe. Instytucje i system prawny Unii Europejskiej. Podstawy prawne wykonywania zawodów technicznych.. Formy prawne wykonywania zawodów technicznych – stosunek pracy, umowy cywilnoprawne. Odpowiedzialność prawna osób wykonujących zawody techniczne.
Szkolenie BHP
Ekonomiczne i prawne aspekty ochrony pracy. Podstawy oceny ryzyka. Narażenie zawodowe na czynniki chemiczne, pyły, hałas, prąd elektryczny i pole magnetyczne, promieniowanie optyczne
i laserowe, promieniowanie jonizujące, czynniki biologiczne oraz czynniki zagrażające urazami mechanicznymi. Sposoby zapobiegania tym zagrożeniom.
Ochrona własności intelektualnej
Ogólna charakterystyka dziedziny własności intelektualnej -podstawowe pojęcia, źródła prawa własności intelektualnej w ustawodawstwie międzynarodowym, europejskim i w prawie krajowym. Autorskie prawa osobiste i majątkowe – procedury prawnej ochrony. Status autorski i właścicielski. Koncepcja praw wyłącznych. Odpowiedzialność za naruszenia praw autorskich. Prawna ochrona wynalazków. Wzory użytkowe i projekty racjonalizatorskie jako kategoria własności intelektualnej. Rodzaje i funkcje znaków towarowych w działalności gospodarczej. Procedury uzyskania prawnej ochrony znaku towarowego. Ochrona nazwy handlowej przedsiębiorstwa. Wzory przemysłowe
i oznaczenia geograficzne – prawna ochrona. Ochrona baz danych – charakterystyka obowiązujących regulacji prawnych.
Wychowanie fizyczne
Przepisy dotyczące sportu i zasad organizacji imprez sportowych. Ćwiczenia ogólnorozwojowe. Ćwiczenia sprawności specjalnej oraz z zakresu gier zespołowych. Gimnastyka - ćwiczenia kształtujące. Pływanie. Ćwiczenia przy muzyce.
Przedmioty podstawowe:
Matematyka
Podstawowe struktury algebraiczne – grupa, pierścień, ciało. Ciało liczb zespolonych. Postać trygonometryczna liczb zespolonych. Ciągi liczbowe, granica ciągu. Funkcja rzeczywista jednej zmiennej rzeczywistej i jej podstawowe własności. Przegląd funkcji elementarnych. Granica funkcji, ciągłości funkcji, pochodna funkcji i jej podstawowe własności i zastosowanie geometryczne. Funkcja wielu zmiennych, granica, ciągłości. Pochodne cząstkowe i kierunkowe, gradient, różniczka, wzór Taylora. Zastosowania geometryczne pochodnych funkcji wielu zmiennych. Funkcja uwikłana, pochodna funkcji uwikłanej. Szeregi liczbowe, kryteria zbieżności. Szeregi potęgowe, szereg Taylora. Rachunek całkowy. Różniczkowanie i całkowanie szeregu potęgowego. Całka niewłaściwa. Zastosowania geometryczne całek. Całki wielokrotne, współrzędne walcowe i sferyczne, całki krzywoliniowe. Równania różniczkowe zwyczajne rzędu pierwszego – rozwiązanie ogólne, zagadnienie Cauchy’ego. Rachunek wektorowy. Kartezjański ortogonalny układ współrzędnych. Elementy teorii pola, twierdzenie Greena, całki powierzchniowe, wektor rotacji i jego zastosowania, twierdzenie Stokesa, twierdzenie Gaussa. Elementy algebry liniowej – działania, przestrzeń liniowa: baza i wymiar, macierze, działania na macierzach, przekształcenia liniowe, macierz przekształcania liniowego, wyznaczniki i ich własności, macierz odwrotna, rząd macierzy. Równania macierzowe. Rozwiązywanie układów równań liniowych. Wzory Cramera, twierdzenie Kroneckera-Capelli’ego. Elementy geometrii analitycznej – iloczyn skalarny, iloczyn wektorowy, iloczyn mieszany, płaszczyzna, prosta. Powierzchnie drugiego stopnia, kwadryki, sfera – dwukąt i trójkąt sferyczny, wzory podstawowe trygonometrii sferycznej. Probabilistyczne podstawy teorii błędów pomiarów
i metod wyrównywania – zmienne losowe jednowymiarowe, wynik pomiaru jako zmienna losowa, typowe rozkłady zmiennych losowych, parametry zmiennych losowych, zmienne losowe wielowymiarowe (wektory losowe). Macierz kowariancji. Elementy wnioskowania statystycznego: estymatory – ich własności i metody uzyskiwania, estymacja punktowa, estymacja przedziałowa.
Fizyka
Kinematyka punktu materialnego, prawa dynamiki Newtona. Ciążenie powszechne. Praca i energia. Siły bezwładności. Ruch bryły sztywnej. Drgania harmoniczne. Ciążenie powszechne. Elektromagnetyzm. Elektrostatyka. Elementy optyki falowej i geometrycznej. Elementy akustyki. Elementy fizyki ciała stałego. Podstawy mechaniki kwantowej. Promieniotwórczość naturalna
i sztuczna. Elementy fizyki jądrowej. Promieniowanie kosmiczne.
Grafika inżynierska
Elementy geometrii wykreślnej – rzut prostokątny i środkowy. Podstawy projektowania wspomaganego komputerowo. Systemy CAD (Computer Aided Design). Reprezentacja grafiki
w systemach CAD. Tekst w systemach CAD. Narzędzia edycyjne. Symbole punktowe (grupy). Symbole liniowe, szrafury. Podstawowe koncepcje pracy w przestrzeni trójwymiarowej. Elementy automatyzacji w przetwarzaniu danych.
Informatyka
Systemy operacyjne i sieci komputerowe. Elementy programowania komputerowego, algorytmy. Zasady programowania w geodezji. Geodezyjne pakiety użytkowe. Komputerowe bazy danych
i systemy zarządzania. Projektowanie aplikacji. Relacyjne, obiektowe i hierarchiczne modele baz danych. Elementy programowania obiektowego. Oprogramowanie wspomagające wykonywanie obliczeń geodezyjnych.
Przedmioty kierunkowe:
Geomatyka
Opis przestrzeni. Przestrzeń trójwymiarowa. Rola układu współrzędnych. Problem definicji
i orientacji – geometria. Elipsoida obrotowa jako powierzchnia odniesienia. Linia pionu, pole siły ciężkości, ruch obrotowy Ziemi. Odwzorowania mapowe. Metody pozyskiwania danych geodezyjnych. Metody teledetekcyjne i fotogrametryczne pozyskiwania danych. Przestrzeń dwuwymiarowa. Rola pomiarów szczegółowych w geodezji inżynieryjnej. Błędy pomiarowe. Ocena wiarygodności wyników. Mapy cyfrowe i analogowe. Rola kartografii i baz danych w geomatyce.
Rachunek wyrównawczy
Algebra macierzy – podstawowe działania, odwrotności nieosobliwych macierzy kwadratowych, układy równań liniowych o kwadratowej i nieosobliwej macierzy współczynników, uogólnione odwrotności macierzy i ich zastosowania do rozwiązywania układów równań, elementy analizy macierzowej. Probabilistyczne podstawy teorii błędów pomiarów i metod wyrównania – zmienne losowe jednowymiarowe, wynik pomiaru jako zmienna losowa, typowe rozkłady zmiennych losowych, parametry opisowe zmiennych losowych, zmienne losowe wielowymiarowe, wektory losowe. Elementy wnioskowania statystycznego w rachunku wyrównawczym – estymacja punktowa, estymacja punktowa metoda najmniejszych kwadratów, estymacja przedziałowa. Model macierzy kowariancji w rachunku wyrównawczym – współczynnik wariancji, macierz kofaktorów, macierz wag, zasady propagacji. Metody wyrównania obserwacji geodezyjnych i analizy dokładności – metoda parametryczna, metoda warunkowa. Mieszane metody wyrównania – metoda parametryczna
z warunkami wiążącymi parametry, metoda warunkowa z parametrami. Wyrównanie obserwacji zależnych.
Geodezja podstawowa, geodezja satelitarna i astronomia geodezyjna
Transformacje układów współrzędnych. Elipsoida jako powierzchnia odniesienia. Układ współrzędnych na elipsoidzie – współrzędne geodezyjne, związki miedzy współrzędnymi elipsoidalnymi a kartezjańskimi. Elementy astronomii geodezyjnej. Niebieski i ziemski system odniesienia – definicje i wzajemne związki. Zagadnienia geometryczne geodezji. Definicje
i klasyfikacja odwzorowań używanych w geodezji i kartografii, zniekształcenia odwzorowawcze. Modele pola siły ciężkości Ziemi, elementy teorii potencjału, pole normalne siły ciężkości, zmiany pola siły ciężkości w czasie. Systemy wysokości, metody pomiarów niwelacyjnych. Elementy grawimetrii geodezyjnej. Wyznaczanie figury Ziemi metodami grawimetrycznymi i astronomiczno-geodezyjnymi. Podstawowe sieci geodezyjne – sieci zintegrowane, modernizacja sieci podstawowych w Polsce. Ruch sztucznych satelitów Ziemi. Perturbacje. Wyznaczanie orbit. Metody obserwacji. Satelitarne metody badania pola grawitacyjnego Ziemi. Modele pola grawitacyjnego Ziemi używane w geodezji satelitarnej. Satelitarne metody wyznaczania położenia punktów i tworzenia sieci satelitarnych. Metody obserwacji satelitarnych – zastosowania. Globalne Systemy Pozycyjne – GPS (Global Positioning System), GLONASS (GLObal NAvigation Satellite System), Galileo. Technologie pomiarowe GPS – statyczne, kinematyczne. Wyznaczenia pozycji w czasie rzeczywistym. Rola stacji permanentnych GNSS (Global Navigation Satellite Systems). Zastosowania sztucznych satelitów Ziemi. Do badań geodynamicznych.
Geodezyjne pomiary szczegółowe
Rodzaje pomiarów geodezyjnych. Geodezyjne dalmierze elektromagnetyczne. Zasady elektronicznych pomiarów odległości. Optyczne dalmierze interferencyjne. Teodolity elektroniczne. Elektroniczne systemy pomiaru kątów. Teodolity, oprogramowanie teodolitów elektronicznych. Zintegrowane tachimetry elektroniczne. Oprogramowanie i funkcje tachimetrów. Automatyczna rejestracja wyników. Tachimetry Z systemami automatycznego naprowadzania na cel. Niwelatory laserowe
i cyfrowe. Łaty pomiarowe do niwelatorów cyfrowych. Oprogramowanie niwelatorów. Pomiary sytuacyjne– układy współrzędnych na płaszczyźnie, metody pomiarów kątów i długości. Pomiary wysokości – metoda niwelacji geometrycznej, niwelatory techniczne, sieci niwelacyjne, niwelacja trygonometryczna. Pomiary sytuacyjno-wysokościowe, tachimetria, automatyzacja pomiarów tachimetrycznych. Szczegółowe osnowy geodezyjne. Opracowanie wyników pomiarów. Sporządzenie mapy zasadniczej, mapy numerycznej, mapy dla celów projektowych, mapy dla celów prawnych.
Geodezja inżynieryjna
Elementy budownictwa oraz inżynierii lądowej i wodnej. Ogólna charakterystyka oraz klasyfikacja obiektów budowlanych według kryteriów technicznych, ekonomicznych i funkcjonalnych. Ustrój nośny budowli – jego elementy i klasyfikacja. Aspekty bezpieczeństwa budowli. Elementy konstrukcyjne budynku. Elementy sieci uzbrojenia terenu – wodociągi, kanalizacja, przewody gazowe oraz przewody ciepłownicze, elektryczne i telekomunikacyjne. Infrastruktura techniczna. Zasady projektowania, technologie budowy, rodzaje konstrukcji obiektów budowlanych, ocena stanu ich bezpieczeństwa. Mapy do projektowania – mapy topograficzne, zasadnicze, pochodne i tematyczne. Numeryczne modele terenu, aktualizacja mapy zasadniczej. Geodezyjna realizacja procesów inwestycyjnych. Pomiary inwentaryzacyjne na potrzeby budownictwa. Analiza dokładności osnów realizacyjnych i konstrukcji tyczenia. Geodezyjne opracowanie projektu zagospodarowania terenu
i projektu architektoniczno-budowlanego. Sporządzenie szkiców dokumentacyjnych i szkiców tyczenia. Tyczenie lokalizacyjne, geodezyjna obsługa budowy obiektów. Wyznaczanie odchyłek projektowych budowli i urządzeń przemysłowych. Badanie odkształceń i wyznaczanie przemieszczeń w trakcie budowy. Tyczenie tras, obsługa geodezyjna budowy dróg i autostrad. Mapy miejskie – zasadnicze mapy miast, mapy pochodne i tematyczne, aktualizacja mapy zasadniczej. Geodezyjne opracowanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszarów miejskich oraz innych dokumentów planistycznych.
Kartografia
Koncepcje, funkcje i formy mapy. Zasady redagowania i opracowywania treści map. Nazewnictwo geograficzne. Generalizacja kartograficzna. Statystyczne metody przetwarzania danych przestrzennych. Kartograficzne aspekty Systemu Informacji Przestrzennej (SIP) (GIS – Geographic Information System). Kartografia tematyczna. Kartografia cyfrowa. Automatyzacja procesu opracowania i wydawania map. Technologia wytwarzania map.
Fotogrametria i teledetekcja
Definicja fotogrametrii. Wykonywanie fotogrametrycznych zdjęć lotniczych i naziemnych. Metody obserwacji i pomiarów na zdjęciach. Analityczne i analogowe opracowanie stereogramu. Technologie fotogrametryczne – ich zastosowania. Ortofotomapa, wykorzystanie Numerycznego Modelu Terenu (NMT). Metody numeryczne przetwarzania obrazów. Fotogrametria cyfrowa, klasyfikacja tematyczna treści obrazów cyfrowych. Podstawy fizyczne teledetekcji. Zależności energetyczne w układzie Słońce – obiekt – urządzenie rejestrujące. Pasma pochłaniania promieniowania, okna atmosferyczne stosowane w teledetekcji. Charakterystyki spektralne obiektów – metody pomiaru, krzywe spektralne typowych obiektów, znaczenie charakterystyk spektralnych w teledetekcji. Fotograficzne metody rejestracji. Metody i zasady fotointerpretacji. Skanery. Zobrazowania radarowe. Zdjęcia satelitarne. Zastosowania teledetekcji.
Kataster i gospodarka nieruchomościami
Pojęcie nieruchomości. Gospodarstwa rolne. Ewidencja gruntów i budynków – kataster nieruchomości. Podstawy prawne funkcjonowania katastru, organy prowadzące kataster w Polsce. Jednostki katastralne. Podmioty i przedmioty w katastrze – zbiory informacji o podmiotach
i przedmiotach. Systematyka użytków gruntowych. Jednostki rejestrowe, grupy rejestrowe. Operat katastralny. Dokumentacja stanu prawnego i technicznego obiektów katastralnych. Zasady zakładania ewidencji gruntów i jej modernizacji. Zasady aktualizacji danych katastralnych. Kataster gruntów a księgi wieczyste – wzajemne powiązania. Podstawowe pojęcia i definicje z zakresu planowania przestrzennego. Koncepcje polityki przestrzennego zagospodarowania. Badania, studia i analizy przestrzennego zagospodarowania. Studia, analizy, strategie i scenariusze rozwoju przestrzennego. Proces planowania. Komunalizacja mienia i uwłaszczenia osób fizycznych i prawnych – dokumentacja geodezyjna z tym związana. Zasady gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa i Jednostek Samorządu Terytorialnego. Zasoby nieruchomości – zasady ich tworzenia i gospodarowania nimi. Sprzedaż i oddawanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Oddawanie nieruchomości w trwały zarząd. Zamiana nieruchomości. Podziały i scalania nieruchomości. Wywłaszczenia nieruchomości. Zwroty nieruchomości. Zasady gospodarowania gruntami na obszarach wiejskich – struktura agrarna, struktura władania i użytkowania gruntów, scalanie i wymiana gruntów, gospodarka gruntami na obszarach leśnych, dokumentacja geodezyjno kartograficzna dla potrzeb gospodarowania na obszarach leśnych. Wartość rynkowa i odtworzeniowa nieruchomości. Regulacje prawne związane z wyceną nieruchomości. Podejścia, metody i techniki wyceny nieruchomości.
Systemy informacji przestrzennej
Podstawowe pojęcia z zakresu systemów GIS. Struktura danych GIS. Elementy warstw wektorowych. Operacje na warstwach wektorowych. Edycja warstw wektorowych. Wiązanie obiektów przestrzennych
z danymi opisowymi. Relacyjne bazy danych. Metody projektowania i eksploatacji baz danych. Odwzorowania kartograficzne. Projektowanie w oparciu o bazy danych GIS. Funkcjonalne podejście do systemu. Bazy danych przestrzennych - typy, część geometryczna i opisowa. Wizualizacja danych. Model - obraz rzeczywistości. Modelowanie zjawisk przestrzennych. Analizy przestrzenne – analiza przydatności terenu, tablice decyzyjne. Decyzje i cele wykorzystywania GIS w gospodarce przestrzennej.
PRAKTYKI
Na kierunku geodezja i kartografia praktyki zawodowe realizowane są na studiach stacjonarnych
i niestacjonarnych pierwszego stopnia w ilości 4 tygodni. Mogą one być realizowane w kilku etapach, zarówno na studiach stacjonarnych jaki i niestacjonarnych: po I roku – 1 tydzień, po II roku 2 tygodnie, po III roku studiów – 1 tydzień. Tygodniowy czas praktyki wynosi od 30 do 40 godzin.
Studenci studiów stacjonarnych mogą odbywać praktyki wyłącznie poza okresem zajęć dydaktycznych oraz sesji egzaminacyjnych. Studenci skierowani na powtarzanie semestru oraz studenci studiów niestacjonarnych, praktykę zawodową mogą odbywać w trakcie roku akademickiego.
Miejscem odbywania praktyk zawodowych powinny być przedsiębiorstwa zajmujące się działalnością z zakresu geodezji i kartografii, w których student mógłby uczestniczyć w rozwiązywaniu problemów o charakterze projektowym, wykonawczym i formalno-prawnym dotyczących różnych aspektów geodezji i kartografii. Praktykę można odbywać w kilku przedsiębiorstwach. Student każdorazowo zobowiązany jest do samodzielnego uzgodnienia miejsca jej odbywania.
Student może ubiegać się o zwolnienie z praktyk. Podstawę zwolnienia z praktyki może stanowić praca zawodowa w przedsiębiorstwie, prowadzącym działalność związaną z przedmiotem praktyki. Warunkiem zwolnienia w tym przypadku jest przedstawienie informacji o swojej pracy dziekanowi, potwierdzonej przez przełożonego.
SYLWETKA ABSOLWENTA
Absolwent studiów kierunku „geodezja i kartografia” będzie posiadać podstawową wiedzę z zakresu matematyki, nauk przyrodniczych i nauk technicznych oraz wiedzę specjalistyczną z obszaru geodezji i kartografii. Absolwent opanuje znajomość współczesnych metod badania i modelowania kształtu i własności fizycznych Ziemi, obserwacji ich zmian w czasie oraz numerycznego opracowywania i prezentacji wyników pomiarów geodezyjnych, teledetekcyjnych i fotogrametrycznych. Zdobędzie umiejętność określania i ewidencjonowania stanu własności Ziemi oraz pozyskiwania danych dla systemów informacji przestrzennej, gospodarki gruntami, projektowania rozwoju obszarów wiejskich, wykonywania map zasadniczych, ewidencyjnych, gospodarczych, topograficznych i tematycznych, oraz geodezyjnej realizacji i obsługi inwestycji. Nabędzie umiejętności korzystania z wiedzy w pracy i życiu codziennym, kierowania zespołami ludzkimi wykonującymi zadania zlecone, zakładania małych firm i zarządzania nimi oraz korzystania z prawa w zakresie niezbędnym do wykonywania zawodu i prowadzenia działalności gospodarczej. Absolwent będzie przygotowany do prowadzenia działalności inżynierskiej w zakresie geodezji, kartografii, oraz systemów informacji o terenie, a także posługiwania się nowoczesnymi technikami pomiarów geodezyjnych, satelitarnych, fotogrametrycznych i teledetekcyjnych. Studia zapewnią absolwentowi przygotowanie do pracy w przedsiębiorstwach geodezyjnych i budowlanych, przedsiębiorstwach poszukujących złoża surowców, górnictwie, administracji oraz prowadzenia własnych firm i zespołów specjalistycznych.
